جای ایستادن (جلد دوم از مجموعه ایستادن)

مجموعهٔ دوجلدی «ایستادن»

گاهی می‌دانی چه می‌خواهی، می‌دانی چه باید تغییر کند و حتی راهش را هم می‌شناسی؛ اما درست در لحظه‌ای که باید قدمی برداری، چیزی در تو عقب می‌کشد.

مجموعهٔ دوجلدی «ایستادن» از همین فاصله آغاز می‌شود: فاصلهٔ میان چیزی که می‌فهمیم و جایی که بدنمان واقعاً در آن ایستاده است.

این مجموعه دربارهٔ بهترشدن، مثبت‌اندیشی یا ساختن نسخه‌ای تازه از خود نیست. نقطهٔ شروعش ساده‌تر و شاید دشوارتر است: پیش از آن‌که بخواهیم چیزی را تغییر دهیم، ببینیم از کجا داریم زندگی می‌کنیم.

جلد اول، «بدن، بی‌سلاح»، به خودِ بدن نزدیک می‌شود؛ به بدنی که ممکن است سال‌ها تنش، کنترل، آماده‌باش یا حتی رنج را بخشی از راه زنده‌ماندن شناخته باشد. پرسش این جلد این است: وقتی دیگر جنگی در کار نیست، آیا بدن هم این را می‌داند؟

جلد دوم، «جای ایستادن»، همین دیدن را به میدان زندگی می‌برد؛ به پول، رابطه، شکست، معنا، انتخاب و لحظه‌هایی که آنچه دربارهٔ خودمان می‌دانیم، با جایی که واقعاً از آن زندگی و واکنش نشان می‌دهیم یکی نیست.

به همین دلیل، این دو جلد دو کتاب جدا دربارهٔ دو موضوع متفاوت نیستند.

یکی به جایی نزدیک می‌شود که بدن هنوز از آن محافظت می‌کند؛

دیگری به جایی که از آن واردِ زندگی می‌شویم.

«ایستادن» دعوتی برای رسیدن به یک جای درست نیست.

دعوتی‌ست برای دیدنِ جایی که همین حالا در آن ایستاده‌ای.

فرهاد خالدیان، با تخلّص «فریاد»، نویسنده‌ای در حوزهٔ ادبیات معاصر، روایت‌های ادراکی و نثر تجربه‌محور است.

نوشته‌های او از یک سو از دلِ تجربهٔ زیسته، بدن و مواجههٔ انسان با ترس، امنیت، انتخاب و واقعیت روزمره شکل می‌گیرند و از سوی دیگر، در قالب داستان و روایت، به مرزهای ظریف میان ادراک، رؤیا، حافظه و واقعیت نزدیک می‌شوند.

در جهان نوشتاری فریاد، «دیدن» جایگاه ویژه‌ای دارد؛ نه به معنای یافتن پاسخ‌های قطعی، بلکه به معنای مشاهدهٔ جایی که انسان از آن با خود و جهان روبه‌رو می‌شود. به همین دلیل، آثار او بیش از آن‌که در پی آموزش یا ارائهٔ نسخه باشند، خواننده را به مکث، مشاهده و تجربهٔ مستقیم دعوت می‌کنند.

زبان آثار او بسته به ماهیت هر کتاب، از نثری آرام و مینیمال تا بیانی مستقیم‌تر و تیزتر حرکت می‌کند، اما یک ویژگی در آن‌ها مشترک می‌ماند: تلاش برای ساختنِ «میدان تجربه»؛ فضایی که در آن، خواننده فقط دربارهٔ یک وضعیت نمی‌خواند، بلکه امکانِ نزدیک‌شدن به آن و دیدنِ جای خود در آن را پیدا می‌کند.

«رؤیاگرد» یکی از مفاهیم مرکزی و امضاهای فکریِ جهان نوشتاری فریاد است. او مدعیِ ابداعِ خودِ واژه نیست، اما در آثارش به آن جایگاهی مشخص و هویتی ادبی و مفهومی بخشیده است. رؤیاگرد در این جهان نه انسانی جدا از زندگی و نه کسی‌ست که به مقصدی نهایی رسیده باشد؛ کسی‌ست که در دلِ تجربه زندگی می‌کند، جایی برای دیدنِ آنچه در او و پیرامونش می‌گذرد باز نگه می‌دارد و می‌داند که او تجربه‌کنندهٔ زندگی‌ست، نه مالکِ وقوع آن.