زاینده رود در بستر حقوق محیط زیست

کتاب زاینده رود در بستر حقوق محیط زیست نوشته جناب آقای محمد یارمحمدیان را به صورت قانونی از سایت متخصصان خریداری کنید.

ارسال کتاب تا ده روز کاری.

در بخشی از این کتاب می خوانیم:

چکیده

رودخانه زاینده‌رود به ‌دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه‌ای که در آن قرار گرفته، از اهمیت خاص محیط زیستی برخوردار است. حیات و سرزندگی فلات مرکزی ایران که دارای آب‌وهوای خشک و نیمه‌خشک است، وابسته به رودخانه زاینده‌رود بوده و به همین جهت می‌بایست توجه شایسته‌ای به حوضه آبی زاینده‌رود مبذول شود.

با توجه به این موضوع، در این پژوهش سعی بر آن است تا با شناسایی چالش‌های مختلف فراروی حوضه آبی زاینده‌رود، نقش هر کدام از آن‌ها در وضعیت امروز زاینده‌رود مشخص شده و تدبیر مناسب با آن اندیشیده شود. به نظر می‌رسد چالش‌های حقوقی، مدیریتی و زیست‌محیطی پیش ‌روی حوضه آبی زاینده‌رود از اصلی‌ترین چالش‌های امروز رودخانه زاینده‌رود است و بارگذاری‌های غیرقانونی و غیرمجاز، استقرار صنایع بزرگ مانند فولاد مبارکه و ذوب‌آهن و پتروشیمی، مسائل مرتبط با آمایش سرزمین و نحوه قرارگیری جمعیت در این حوضه آبی، خشکسالی و همچنین چالش‌های مربوط به عدم تغییر الگوی کشت با توجه به کمبود منابع آبی ازجمله این چالش‌ها به شمار می‌آیند.

این پژوهش که روش تحقیقی آن توصیفی‌ تحلیلی است، بر آن خواهد بود که علاوه بر شناخت پیشینه تاریخی، وضعیت جغرافیایی و ارزش زیست‌محیطی رودخانه، به کمک اصول حقوق محیط زیست همچون اصل توسعه پایدار، اصل پیشگیری و اصل عدالت زیست‌محیطی مسائل زیست‌محیطی مرتبط با رودخانه زاینده‌رود را بررسی کرده و به آن‌ها بپردازد. به نظر می‌رسد علی‌رغم وضع قوانین و مقررات و صدور آرای قضایی متعدد؛ ازجمله قانون توزیع عادلانه آب، هیچ‌گونه اراده جدی برای مقابله با چالش‌هایی که به آن اشاره شد، وجود ندارد.

نظر به مطالب فوق، می‌توان این‌گونه نتیجه گرفت که اصلاح حکمرانی آب، جلوگیری از بارگذاری‌های جدید و غیرقانونی، عملی شدن وعده‌های مسئولان مبنی بر احداث تونل سوم کوهرنگ و بهشت‌آباد، انتقال تدریجی صنایع به شهرهای دیگر و جلوگیری از توسعه آن‌ها در اصفهان و همچنین تغییر الگوی کشت با توجه به مسائل خشکسالی و تغییرات اقلیمی از ضروری‌ترین اقداماتی است که می‌توان برای احیای رودخانه زاینده‌رود در دستور کار داشت؛ در غیر این صورت و چنانچه به قید فوریت این موارد انجام نشده و رودخانه احیا نشود، به مرور زمان کل کشور درگیر بحران‌های زیست‌محیطی، سیاسی، اقتصادی و امنیتی خواهد شد.

واژگان کلیدی: زاینده‌رود، حقوق آب ایران، حفاظت از آب، حفاظت از رودخانه‌ها، حقوق محیط‌ زیست.

مقدمه

در مقدمه قصد بر آن است که بیان مسئله‌ای از موضوع مطرح شده و پیشینه پژوهش، سؤالات پژوهش و فرضیات آن مورد بررسی قرار گیرد. اهداف و روش پژوهش از دیگر مسائلی است که به آن پرداخته و در پایان نیز سازماندهی پژوهش و توضیح کلی راجع به فصول پیش رو بیان خواهد شد.

الف) بیان مسئله

رودخانه زاینده‌رود، مهم‌ترین و بزرگ‌ترین رودخانه در فلات مرکزی ایران است و به ‌دلیل موقعیت جغرافیایی که در آن قرار گرفته، همواره در طی سده‌های اخیر از اهمیت استراتژیک زیادی برخوردار بوده است. اهمیت این رودخانه را می‌توان از این حیث قابل‌توجه دانست که این رودخانه، شاهرگ حیاتی شهر اصفهان به شمار می‌آید و اساساً این رودخانه، دلیل پیدایش شهر اصفهان بوده و حیات این شهر به زاینده‌رود وابسته است و از آن‌ جهت که در منطقه‌ای خشک و نیمه‌خشک قرار گرفته است، از ارزش دوچندانی برخوردار است. این رودخانه از ارتفاعات زاگرس و کوه‌های زردکوه در چهارمحال‌وبختیاری سرچشمه گرفته و پس از گذر از اراضی و زمین‌های کشاورزی در شرق استان اصفهان، وارد تالاب گاوخونی می‌شود. لازم به ذکر است که رودخانه زاینده‌رود با 360 کیلومتر طول از شهرهای مختلفی در استان‌های اصفهان و چهارمحال‌وبختیاری عبور می‌کند.